Marcin Sielczak – Nauczyciel wychowania fizycznego, Animator Sportu, Trener
Jako nauczyciel wychowania fizycznego, trener i animator sportu, od lat obserwuję, jak ogromną siłę ma ruch w procesie rozwoju dzieci. Uczestnicząc w realizacji programu „Aktywna Szkoła”, w ramach zadań „Aktywny As” dla dzieci i młodzieży ze Szkoły Podstawowej im. Zbigniewa Dłużniewskiego w Nowej Górze oraz „Aktywny do Kwadratu” dla uczniów ze Szkoły Podstawowej im. Wandy Chotomskiej w Nowych Kucicach, przekonuję się każdego dnia, że sport to nie tylko rywalizacja i wynik, ale przede wszystkim narzędzie wychowawcze
i terapeutyczne.
Zajęcia sportowe, które prowadzę, mają charakter ogólnorozwojowy, ale zawsze dostosowuję ich przebieg do możliwości i potrzeb uczestników – w tym uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. U dzieci z trudnościami w zakresie integracji sensorycznej, komunikacji społecznej czy regulacji emocji ruch staje się formą naturalnej terapii. Poprawia koncentrację, koordynację i orientację przestrzenną, a jednocześnie buduje poczucie sprawczości i przynależności do grupy.
W swojej pracy coraz często wykorzystuję metodę Football3, w której sport staje się narzędziem budowania relacji, współpracy i dialogu. Zasady tej formy gry w piłkę nożną opierają się na wartościach społecznych – szacunku, komunikacji, fair play. Dzieci same ustalają reguły meczu, wspólnie rozwiązują spory i uczą się empatii wobec innych. Dla uczniów ze spektrum autyzmu czy
z zaburzeniami emocjonalnymi jest to niezwykle cenne doświadczenie – pozwala przećwiczyć
w praktyce umiejętności społeczne, które trudno rozwijać w standardowych sytuacjach szkolnych.
Na podstawie moich obserwacji i kilkunastoletniego doświadczenia w pracy z dziećmi
w obszarze sportu i kultury fizycznej zauważyłem, że dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi – w tym ze spektrum autyzmu – dzięki aktywności fizycznej stają się bardziej otwarte, pewniejsze siebie i chętniej podejmują współpracę z rówieśnikami. Ruch pozwala im rozładować napięcia, poprawia koncentrację i koordynację, a dobrze dobrane gry i ćwiczenia rozwijają umiejętności komunikacyjne i społeczne. Każde zajęcia staram się prowadzić w taki sposób, by każde dziecko – niezależnie od swoich możliwości – mogło odczuć radość z ruchu i sukces z własnego wysiłku.
Z perspektywy trenera mogę z pełnym przekonaniem powiedzieć, że sport to uniwersalny język rozwoju – niezależnie od wieku, możliwości czy ograniczeń dziecka. Program „Aktywna Szkoła” umożliwia tworzenie przestrzeni, w której każde dziecko może doświadczać radości z ruchu, przeżywać sukces i rozwijać się w swoim tempie – a to właśnie jest największa wartość edukacji przez sport. Zajęcia w ramach programu „Aktywna Szkoła” pokazują, że odpowiednio prowadzone aktywności fizyczne mogą realnie wspierać rozwój każdego dziecka – fizyczny, emocjonalny i społeczny – niezależnie od jego ograniczeń.
Martyna Kubacka – mama dzieci uczestniczących w zajęciach programu „Aktywna Szkoła” oraz Trener Treningu Umiejętności Społecznych (TUS)
Jako mama dwóch chłopców ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi w wieku 9 lat, którzy regularnie uczestniczą w zajęciach w ramach Aktywnej Szkoły, cieszę się, że synowie pracują z profesjonalnymi trenerami, potrafiącymi dostosować poziom zajęć do umiejętności fizycznych grupy oraz indywidualnego rozwoju emocjonalnego każdego z uczestników. Podoba mi się, że dobierane przez osoby prowadzące formy aktywności są różnorodne i zachęcają dzieci do udziału w zajęciach, a także dają im motywację do rozwijania swoich sportowych pasji. Doceniam również zaangażowanie, cierpliwość i umiejętność natychmiastowej reakcji na każdy problem, który pojawi się podczas gier i zabaw na boisku.
W mojej ocenie połączenie zmagań ruchowych z rozmową podsumowującą na koniec jest najlepszą formą Treningu Umiejętności Społecznych, w jakiej do tej pory uczestniczyli synowie. Dużą radość sprawia mi fakt, że są to zajęcia, na które z niecierpliwością czekają
i ciągle powtarzają, że chcieliby więcej. Dostrzegam również ogromne postępy jakie zrobili, jeśli chodzi o ich umiejętności sportowe, ale również zdolność współdziałania w grupie, przestrzegania zasad fair play, samodyscyplinę oraz umiejętność coraz odważniejszego
i dokładniejszego opowiadania o doświadczanych na boisku emocjach.
Jako Trener Umiejętności Społecznych bardzo chętnie obserwuję zajęcia prowadzone w ramach Aktywnej Szkoły przy Szkole Podstawowej w Nowej Górze. Podczas treningów, dzieci nie tylko mają możliwość wzmacniania swojej kondycji fizycznej oraz zdobywania nowych umiejętności sportowych, ale również mają szansę rozwijania zdolności pracy w grupie, aktywnego słuchania oraz szybkiego reagowania na dynamicznie zmieniające się sytuacje. Ogromny atutem jest zbiorowe podsumowanie w kole na koniec każdych zajęć. Dzieci omawiają swoje przeżycia, werbalizują doświadczone emocje, uczą się doceniać zalety rywali, a także głośno wypowiadać na temat sytuacji, które im się nie spodobały. W mojej ocenie jest to fantastyczny element treningu TUS, gdzie doświadczane przez nich podczas zajęć pozytywne i negatywne emocje stają się punktem wyjścia do szczerej rozmowy, niejednokrotnie prowadzącej do interesującej dyskusji dotyczącej techniki sportowej, zasad fair play, a także pożądanych zachowań na boisku. Umożliwienie uczestnictwa w takiej formie zajęć dzieciom ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi jest według mnie ogromną szansą na kształtowanie ich kluczowych kompetencji emocjonalno – społecznych przy jednoczesnym rozwoju sprawności fizycznej.
Anna Pleczyńska – pedagog i pedagog specjalny w Szkole Podstawowej im. Zbigniewa Dłużniewskiego w Nowej Górze.
Z punktu widzenia pedagoga, pedagoga specjalnego, ale także osoby, która jest miłośnikiem wszelkiej aktywności fizycznej, uważam, że zajęcia sportowe stanowią niezwykle istotny element wsparcia rozwoju dzieci o specjalnych potrzebach edukacyjnych. Odpowiednio dostosowana aktywność do indywidualnych potrzeb i możliwości dziecka, nie tylko wpływa na poprawę zdrowia, ale przede wszystkim kształtuje kompetencje emocjonalne, społeczne oraz poznawcze. Dzieci podczas wspólnych zajęć uczą się respektowania zasad, komunikacji, współpracy, co pomaga im w nawiązywaniu relacji, budowaniu poczucia przynależności do grupy. Każdy najmniejszy sukces wzmacnia w nich poczucie sprawczości, podnosi samoocenę, jest motywacją do podejmowania wyzwań w codziennym życiu. Zajęcia sportowe stają się więc przestrzenią, w której dziecko może doświadczać akceptacji, zostać zauważone przez swoich rówieśników, pokazać swoje mocne strony. Regularna aktywność fizyczna stymuluje pracę mózgu, co przekłada się na poprawę koncentracji uwagi, pamięci, osiąganie lepszych wyników w nauce. Zajęcia sportowe pełnią więc rolę narzędzia, które w istotny sposób wspomaga rozwój dzieci o specjalnych potrzebach edukacyjnych. Łączy troskę o zdrowie, higienę życia, z budowaniem kluczowych kompetencji społecznych i emocjonalnych, wspiera proces edukacyjny, pozwala dzieciom w pełni uczestniczyć w życiu społecznym. Dla wielu dzieci jest źródłem radości, poczucia spełnienia, nawiązywania przyjaźni
Joanna Opolska – Lisińska – Dyrektor Szkoły Podstawowej im. Wandy Chotomskiej w Nowych Kucicach
Realizacja zadania „Aktywni do kwadratu” w ramach programu „Aktywna Szkoła” w naszej szkole stworzyła dzieciom z niepełnosprawnościami możliwość uczestnictwa w zajęciach dostosowanych do ich indywidualnych potrzeb i możliwości. Dzięki różnorodnym formom aktywności uczniowie mogli rozwijać swoje kompetencje, wzmacniać samodzielność oraz budować pozytywne doświadczenia edukacyjne.
Główne korzyści:
- Wzmacnianie sprawności poznawczej i ruchowej
Zajęcia łączyły elementy aktywności fizycznej, gier i ćwiczeń intelektualnych, co pozytywnie wpływało na koordynację, koncentrację oraz rozwój umiejętności poznawczych. - Indywidualne podejście
Program pozwalał na elastyczne dostosowanie metod pracy do możliwości uczestników, dzięki czemu każde dziecko mogło doświadczać sukcesu na miarę swoich możliwości. - Budowanie poczucia własnej wartości
Dzieci niepełnosprawne miały okazję odkrywać swoje mocne strony, co wzmacniało ich wiarę we własne możliwości oraz motywację do dalszej aktywności. - Integracja z rówieśnikami
Wspólne zadania i ćwiczenia sprzyjały budowaniu relacji, przełamywaniu barier społecznych oraz kształtowały postawę wzajemnej akceptacji i zrozumienia. - Rozwijanie kompetencji społecznych
Program stwarzał warunki do nauki współpracy, komunikacji i wzajemnej pomocy, co zwiększało poczucie przynależności do grupy. - Redukcja napięcia emocjonalnego
Dzięki atrakcyjnej i aktywizującej formie zajęć dzieci mogły uczyć się bez stresu i lęku przed oceną, co pozytywnie wpływało na ich samopoczucie. - Promowanie zdrowego stylu życia
Włączenie elementów ruchowych sprzyjało kształtowaniu pozytywnych nawyków prozdrowotnych i zachęcało do podejmowania aktywności fizycznej na co dzień.
Udział dzieci niepełnosprawnych w zadaniu „Aktywni do kwadratu” przyczynił się do ich wszechstronnego rozwoju, wzmocnił integrację społeczną oraz zwiększył motywację do podejmowania aktywności edukacyjnych i ruchowych. Program okazał się wartościowym wsparciem w procesie kształcenia i wychowania, sprzyjając tworzeniu atmosfery akceptacji i równości w społeczności szkolnej.
